امتیاز مثبت 

کد مطلب: ۷۹۲۹۵

در حالی که آب به عنوان ارزشمندترین منبع زندگی در ایران شناخته می‌شود، حدود ۳۰ درصد از آب شرب کشور سالانه به دلیل فرسودگی و ضعف‌های فنی شبکه‌های انتقال و توزیع هدر می‌رود. این هدررفت عظیم نه تنها تأمین پایدار آب آشامیدنی را به خطر می‌اندازد، بلکه بار اقتصادی سنگینی بر دوش نظام آب کشور تحمیل می‌کند.

عباس نورزایی در یادداشتی به اوشیدا نوشت: آب، ارزشمندترین منبع زندگی در ایران است؛ اما متأسفانه بخش قابل‌توجهی از آن پیش از رسیدن به دست مصرف‌کنندهٔ نهایی، در مسیر انتقال و توزیع هدر می‌رود. برآوردهای خوش‌بینانه نشان می‌دهد که حدود ۳۰ درصد از آب شرب کشور، معادل ۲.۷ میلیارد مترمکعب در سال، به دلیل فرسودگی، نشتی و ضعف‌های فنی در شبکه‌های آب شهری و روستایی هدر می‌رود.
 
این حجم عظیم آب ازدست‌رفته، برابر با مصرف سالانهٔ چند استان کشور است و مشکلاتی را در تأمین پایدار آب آشامیدنی ایجاد می‌کند.
 
مشکل فرسودگی شبکه‌های آب، ترکیبی از قدیمی بودن لوله‌ها، اتصالات نامناسب، تعمیرات ناقص و نبود سامانه‌های پایش و مدیریت هوشمند است. در مناطق روستایی نیز این وضعیت به دلیل کمبود تجهیزات و نیروی متخصص تشدید می‌شود. هدررفت آب نه‌تنها منابع کمیاب را از بین می‌برد؛ بلکه هزینه‌های اضافی برای تصفیه، انتقال و توزیع را به‌نظام آب کشور تحمیل می‌کند.
 فرسودگی گستردهٔ شبکه‌های آب یکی از اصلی‌ترین دلایل هدررفت بالای منابع آبی در کشور است. بسیاری از لوله‌ها و اتصالات که دهه‌ها پیش نصب شده‌اند، به دلیل عدم نوسازی به‌موقع، مستعد ترکیدگی و نشت‌های گسترده شده‌اند. این وضعیت نه‌تنها موجب هدررفت آب می‌شود، بلکه باعث افزایش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات مکرر و کاهش کیفیت آب منتقل‌شده نیز می‌گردد. بدون برنامه‌ریزی دقیق برای بازسازی این زیرساخت‌های فرسوده، مشکلات آب در مناطق شهری و روستایی هر روز حادتر خواهد شد.

همچنین، فرسودگی شبکه آب باعث ایجاد ناپایداری در تأمین آب می‌شود و منجر به قطعی‌های مکرر و افت فشار در دستگاه توزیع می‌گردد که این موضوع به‌ویژه در فصل‌های گرم سال و مناطق پرجمعیت مشکل‌آفرین است. ارتقای کیفی و کمی تجهیزات و اجرای پروژه‌های به‌روزرسانی شبکه، ضمن کاهش هدررفت، می‌تواند به بهبود پایداری تأمین آب و افزایش رضایت مشترکان منجر شود. توجه ویژه به این موضوع حیاتی است تا از آسیب‌های بیشتر به منابع آبی و اقتصاد کشور جلوگیری شود.
برای مقابله با این چالش حیاتی، لازم است دولت و نهادهای مرتبط در سه محور اصلی فعالیت کنند:
 اول، نوسازی و بازسازی شبکه‌های فرسوده با استفاده از لوله‌ها و تجهیزات مقاوم و مطابق استانداردهای روز؛
 دوم، استفاده از فناوری‌های نوین مانند سامانه‌های هوشمند کنترل نشتی، حس‌گرهای تشخیص ترکیدگی و مدیریت داده‌های لحظه‌ای؛
 و سوم، افزایش آموزش و توانمندسازی نیروهای فنی و فرهنگ‌سازی عمومی برای همکاری در شناسایی و گزارش سریع مشکلات شبکه.
افزون بر اقدامات فنی و مدیریتی، نقش مشارکت مردم در کاهش هدررفت آب انکارناپذیر است. آموزش شهروندان دربارهٔ اهمیت صرفه‌جویی، نحوهٔ گزارش نشت‌ها و چگونگی استفادهٔ بهینه از منابع آب می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در کاهش مصرف و جلوگیری از اتلاف داشته باشد. اطلاع‌رسانی گسترده و بهره‌گیری از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به ایجاد فرهنگ حفظ منابع آبی در جامعه کمک کند.

 همچنین، تخصیص بودجهٔ کافی و پایدار برای پروژه‌های بازسازی شبکه و توسعه زیرساخت‌ها از سوی دولت ضروری است. جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، ایجاد مشوق‌های مالی برای استفاده از فناوری‌های نو و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، می‌تواند مسیر پیشرفت در این حوزه را تسهیل کند. برنامه‌ریزی بلندمدت و هم‌افزایی بین دستگاه‌های اجرایی، کلید عبور از بحران آب و تضمین دسترسی پایدار نسل‌های آینده به آب سالم خواهد بود.
در نهایت، حفظ و مدیریت بهینهٔ منابع آب کشور، مستلزم تلاش جمعی و برنامه‌ریزی دقیق است. هر لیتر آب هدررفته نه‌تنها سرمایهٔ ملی است که از دست می‌رود، بلکه باری بر دوش نسل‌های آینده می‌گذارد. زمان آن رسیده که با جدیت و هوشمندی، راهکارهای مقابله با هدررفت را اجرایی کنیم و آینده‌ای پایدار برای آب و زندگی رقم بزنیم.
 
 انتهای خبر/