پژوهشگر و نویسنده سیستانی:
کنایات سیستانی میراث ارزشمند فرهنگ بومی هستند
کد مطلب: ۸۱۹۱۹
تاریخ انتشار:شنبه ۹ خرداد ۱۴۰۵ ساعت ۰۹:۵۷شاعر، پژوهشگر و نویسنده سیستانی، با تأکید بر اهمیت حفظ گویش و ادبیات عامه سیستان گفت: کنایات و اصطلاحات رایج در گویش سیستانی بخشی ارزشمند از میراث فرهنگی و هویت بومی این منطقه هستند که حفظ و انتقال آنها به نسلهای آینده نقش مهمی در پاسداری از فرهنگ سیستان دارد.
جمشید مؤمنکیخا در گفتگو با خبرنگار
اوشیدا با اشاره به اهمیت حفظ و معرفی گویش و لهجه شیرین سیستانی، به تشریح تعدادی از واژهها، اصطلاحات و کنایات رایج در این گویش پرداخت.
وی با بیان اینکه بسیاری از مخاطبان و علاقهمندان درباره معانی واژهها و اصطلاحات سیستانی پرسشهایی مطرح میکنند، اظهار داشت: یکی از کنایات مطرح در گویش سیستانی «از داشِ کَس کُچُل ورده» است که ترجمه تحتاللفظی آن «از کوره سفالپزی تکهای سفال شکسته بردن» است، اما در مفهوم کنایی به فردی اشاره دارد که بدون آنکه زیانی متوجه او شده باشد، خود را متضرر نشان میدهد یا ادعایی بیاساس مطرح میکند.
این پژوهشگر فرهنگ عامه سیستان افزود: در گذشته ظروف سفالی از ارزشمندترین وسایل زندگی مردم به شمار میرفتند و سیستان نیز دارای کورههای معروف سفالپزی بوده است که در شکلگیری برخی اصطلاحات و کنایات محلی نقش داشتهاند.
مؤمنکیخا در ادامه به توضیح برخی دیگر از اصطلاحات رایج از جمله «راست چَنگو بَستا»، «آماده چِلوپَتکی شدن»، «سَر ناخوشته»، «جیک و پیک کسی کشیدن» و «تَنگ دوله کشیدن» پرداخت و گفت: این ترکیبات و کنایات، بازتابدهنده تجربههای اجتماعی و فرهنگی مردم سیستان بوده و بخش مهمی از میراث شفاهی منطقه را تشکیل میدهند.
وی همچنین درباره برخی واژگان بومی نظیر «چون»، «چُوب»، «چنگر» و اصطلاح «چوب پختن به دیگ کردن» توضیحاتی ارائه کرد و افزود: بسیاری از این واژهها علاوه بر معنای ظاهری، دارای مفاهیم کنایی و کاربردهای فرهنگی ویژهای هستند که شناخت آنها به درک بهتر فرهنگ و ادبیات عامه سیستان کمک میکند.
این شاعر و نویسنده سیستانی در پایان با اشاره به انتشار کتاب «توصیف کنایات سیستانی» از علاقهمندان خواست از نمایشگاه کتاب شهرستان زابل که به همت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شده است، بازدید کرده و از آثار مرتبط با فرهنگ، زبان و ادبیات بومی سیستان بهرهمند شوند.
انتهای خبر/