ابوالفضل مفتحپور در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری
اوشیدا بیان کرد: این کتاب پنجمین دفتر از مجموعه پژوهشهای من است که حاصل چندین سال مطالعه، گردآوری، تحقیق و تلاش برای ثبت و احیای بخشی از میراث عاشورایی و آیینهای کهن مردم سیستان است. این دفتر طی سالیان متمادی تکمیل و ساماندهی شد تا اثری جامعتر و مستندتر در زمینه فرهنگ عاشورایی سیستان به مخاطبان ارائه شود.
کتاب «نینوای نیمروز»؛ گنجینه عاشورایی مردم سیستانوی تصریح کرد: در این اثر، نخست به ریشههای تاریخی محبت و ارادت مردم سیستان به خاندان پیامبر (ص) و اولاد حضرت علی (ع) پرداخته شده و اسناد و شواهد تاریخی مربوط به ولایتمداری و ارادت مردم این دیار بررسی شده است. سپس مجموعهای از آیینها، رسوم و میراث کهن عاشورایی سیستان معرفی و شرح داده شده است؛ از جمله چاووشیخوانی، محتشمخوانی، علمبندی، مشعلگردانی و مجالس روضهخوانی.
مفتحپور ادامه داد: بخش دیگری از کتاب به گردآوری و ثبت نوحههای کهن و رایج سیستان، بحرطویلهای قدیمی و چندین مجلس روضه کهن اختصاص دارد؛ آثاری که بخشی از حافظه شفاهی و مذهبی مردم این منطقه را تشکیل میدهند و ضرورت ثبت و حفظ آنها، انگیزهای مهم برای انجام این پژوهش بوده است.
وی افزود: در ادامه، به تاریخچه شبیهخوانی و تعزیه در سیستان، چگونگی ورود و گسترش این آیین در منطقه، مکانهای برگزاری مجالس شبیهخوانی و همچنین معرفی شماری از پیشکسوتان تعزیه پرداختهام. تمامی مجالس و نسخههایی که در این پژوهش گردآوری شدهاند، بخشی از میراث نمایشی و مذهبی مردم سیستان هستند.
نویسنده کتاب «نینوای نیمروز» بیان کرد: از بخشهای مهم این دفتر، ثبت و احیای مجالس و نسخههایی است که برخی از آنها در گذر زمان به فراموشی سپرده شده بودند؛ از تعزیه «سعید و طفلفروشی» گرفته تا تعزیه حضرت شهربانو (س). در این بخش، از نسخههای خطی و چاپهای سنگی قدیمی استفاده شده و تلاش شده است این متون پس از بررسی و تطبیق، احیا و در اختیار مخاطبان قرار گیرند.
مفتحپور در ادامه گفت: همچنین در ادامه کتاب، تعزیه حضرت ابوالفضلالعباس (ع) و ماجرای اماننامه شمر مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. یکی از نکات مهم این پژوهش آن است که بسیاری از اشعار و متون مورداستفاده در مجالس شبیهخوانی سیستان، توسط شاعران و مردمان همین منطقه سروده و طی سالیان متمادی در مجالس تعزیه خوانده و اجرا شدهاند؛ ازاینرو، این متون را میتوان بخشی ارزشمند از ادبیات شفاهی و میراثفرهنگی سیستان دانست.
وی تأکید کرد: تلاش من در این دفتر تنها گردآوری چند متن و آیین نبوده، بلکه هدف اصلی، ثبت بخشی از حافظه فرهنگی و عاشورایی مردم سیستان پیش از آن بوده است که برخی از این روایتها، اشعار، آیینها و نسخههای قدیمی برای همیشه از حافظه نسلهای آینده حذف شوند.
مفتحپور در پایان بیان کرد: این دفتر را با نهایت احترام و ارادت به پیشگاه رهبر شهید تقدیم کردهام. ایام تدوین، تکمیل و ساماندهی این اثر با روزهای سوگواری ایشان همزمان شد.
وی افزود: یکی از آرزوهای ناتمام من در زندگی، دیدار و ملاقات با رهبر بود؛ اما تقدیر چنان رقم خورد که این آرزو به دیدار نینجامد. ازاینرو، این اثر را به نشانه احترام و ارادت تقدیم کردم تا شاید آنچه از ارادت و دلبستگی در دل داشتم، در قالب این اثر فرهنگی و پژوهشی ماندگار شود.
وی خاطرنشان کرد: «نینوای نیمروز» در حقیقت تلاشی است برایآنکه صدای خاموشنشدنی عاشورا در فرهنگ و حافظه مردم سیستان ثبت شود و آیینها، اشعار، روایتها و نسخههایی که نسلبهنسل منتقل شدهاند، برای آیندگان باقی بمانند.
انتهای خبر/
